PROGRAM SPECJALIZACYJNY 2026/27
AKADEMIA CENTRUM
PSYCHOLOGII SĄDOWEJ
Psychologia terroryzmu:
Anatomia radykalizacji
Tam, gdzie krzywda staje się ideologią, a ideologia może stać się przemocą.
Psychologia terroryzmu w Akademii Centrum Psychologii Sądowej koncentruje się na analizie procesów psychologicznych, społecznych i tożsamościowych, które mogą prowadzić od poczucia krzywdy, wykluczenia i utraty znaczenia do radykalizacji, przemocy ideologicznej oraz gotowości do działania w imię sprawy.
Nie interesuje nas sensacyjna opowieść o terroryzmie ani uproszczony obraz sprawcy jako fanatyka. Interesuje nas psychologiczna droga od krzywdy, tożsamości, ideologii i propagandy do możliwej gotowości działania.
Program koncentruje się na analizie procesów psychologicznych, społecznych i tożsamościowych, które mogą prowadzić od poczucia krzywdy, wykluczenia i utraty znaczenia do radykalizacji oraz przemocy ideologicznej.
Badamy, w jaki sposób osobista historia, emocje, potrzeba przynależności, ideologia, propaganda i dynamika grupowa mogą tworzyć układ, w którym przemoc zaczyna być postrzegana jako uzasadniona, konieczna albo moralnie dopuszczalna.
To przestrzeń, w której krzywda, tożsamość, misja, wróg, propaganda, izolacja i grupa stają się elementami psychologicznej drogi od przekonań do możliwego działania.
Wokół terroryzmu narosło wiele uproszczeń, które sprowadzają sprawcę do obrazu fanatyka oderwanego od rzeczywistości. Ten program pokazuje radykalizację jako proces, a nie gotową etykietę.
Nie interesuje nas sensacyjna opowieść o terroryzmie. Interesuje nas analiza czynników, które mogą prowadzić do zawężenia tożsamości, utrwalenia narracji przemocy, identyfikacji wroga, eskalacji fiksacji oraz wzrostu gotowości do działania w imię sprawy.
Uczymy odróżniania radykalnych przekonań od gotowości do przemocy, rozumienia sygnałów ostrzegawczych, czynników ochronnych oraz granic wnioskowania na podstawie dostępnych danych.
Architektura radykalizacji
Od krzywdy do przemocy ideologicznej.
Analiza procesów, które mogą prowadzić od poczucia wykluczenia, utraty znaczenia i krzywdy do radykalizacji. Szkolenie pokazuje, jak osobista historia, emocje, ideologia i kontekst społeczny tworzą podatność na ekstremistyczne narracje.
Tożsamość totalna
Misja, przynależność i obraz wroga.
Szkolenie koncentruje się na psychologii tożsamości radykalnej, w której jednostka zaczyna definiować siebie przez ideologię, grupę, misję i konflikt. Analiza obejmuje potrzebę znaczenia, lojalność, moralne uzasadnienia oraz zawężenie obrazu świata.
Narracje przemocy
Propaganda, uzasadnienie i moralne odwrócenie.
Analiza sposobów, w jakie propaganda, język, symbole i narracje ideologiczne mogą przekształcać przemoc w działanie postrzegane jako konieczne, obronne albo moralnie dopuszczalne. Szkolenie pokazuje mechanizmy dehumanizacji i legitymizacji przemocy.
Psychologia samotnego sprawcy
Izolacja, fiksacja i droga do działania.
Szkolenie pokazuje, jak samotny sprawca może rozwijać radykalny sposób myślenia poza klasyczną strukturą organizacyjną. Obejmuje fiksację, izolację, identyfikację z ideologią, gromadzenie uzasadnień oraz możliwe sygnały narastającego ryzyka.
Grupy ekstremistyczne
Dynamika grupowa, lojalność i presja.
Analiza funkcjonowania grup ekstremistycznych jako układów przynależności, kontroli, wpływu i wzmacniania przekonań. Szkolenie pokazuje, jak grupa może normalizować radykalne treści, wzmacniać lojalność i przesuwać granice dopuszczalnego działania.
Ocena ryzyka przemocy ideologicznej
Sygnały ostrzegawcze, czynniki ochronne i granice wnioskowania.
Szkolenie porządkuje różnicę między radykalnymi przekonaniami a gotowością do przemocy. Uczy ostrożnej analizy sygnałów ostrzegawczych, czynników ryzyka, czynników ochronnych oraz ograniczeń wnioskowania na podstawie dostępnych danych.
Analizowania radykalizacji jako procesu psychologicznego, społecznego i tożsamościowego, a nie jako prostej etykiety sprawcy.
Rozumienia, w jaki sposób poczucie krzywdy, wykluczenia, utraty znaczenia i potrzeba przynależności mogą zwiększać podatność na ekstremistyczne narracje.
Odróżniania radykalnych przekonań od gotowości do przemocy oraz analizowania czynników, które mogą prowadzić od ideologii do działania.
Rozpoznawania roli propagandy, grupy, izolacji, fiksacji, obrazu wroga i narracji przemocy w procesie radykalizacji.
Analizowania sygnałów ostrzegawczych, czynników ryzyka, czynników ochronnych oraz granic wnioskowania w ocenie przemocy ideologicznej.
Program został stworzony dla osób, które chcą rozumieć radykalizację, ekstremizm i przemoc ideologiczną w sposób analityczny, ostrożny i oparty na kontekście.
Dla studentów i absolwentów psychologii, kryminologii, prawa, bezpieczeństwa, resocjalizacji, pedagogiki oraz kierunków pokrewnych.
Dla osób zainteresowanych naukowym rozumieniem radykalizacji, terroryzmu, ekstremizmu, propagandy oraz psychologii przemocy ideologicznej.
Dla analityków, praktyków i specjalistów, którzy chcą odróżniać radykalne przekonania od realnego ryzyka przemocy oraz unikać uproszczonych profili sprawcy.
Program nie jest zbiorem oderwanych tematów. To uporządkowana ścieżka prowadząca od rozumienia procesu radykalizacji, przez analizę tożsamości i narracji przemocy, aż po ocenę ryzyka działania ideologicznego.
Droga do radykalizacji
Analiza krzywdy, wykluczenia, utraty znaczenia, potrzeby przynależności oraz warunków, w których ideologia zaczyna porządkować doświadczenie jednostki.
Ideologia i grupa
Rozumienie tożsamości totalnej, propagandy, obrazu wroga, narracji przemocy, dynamiki grup ekstremistycznych oraz mechanizmów moralnego uzasadniania działania.
Ryzyko działania
Odróżnianie radykalnych przekonań od gotowości do przemocy, analiza sygnałów ostrzegawczych, czynników ochronnych oraz granic wnioskowania.
Wejdź w analizę radykalizacji jako procesu
Wybierz program, który porządkuje psychologię terroryzmu bez sensacji, uproszczonych profili i automatycznego utożsamiania radykalnych przekonań z gotowością do przemocy.
Dołącz do Akademii CPSArchitektura radykalizacji — jak rodzi się przemoc ideologiczna
Krzywda, znaczenie i psychologiczna droga od przekonań do gotowości działania.
Radykalizacja nie zaczyna się od samej przemocy. Zwykle rozwija się jako proces, w którym osobiste doświadczenie krzywdy, poczucie upokorzenia, utrata znaczenia, gniew, izolacja lub potrzeba przynależności zostają połączone z ideologią oferującą prostą odpowiedź na złożony świat.
W tym szkoleniu poznasz podstawy psychologii radykalizacji jako procesu przechodzenia od podatności, frustracji i poszukiwania znaczenia do przyjęcia skrajnych przekonań oraz możliwej gotowości do przemocy. Kurs pokazuje, jak odróżniać radykalne poglądy od radykalizacji prowadzącej do działania.
Kurs pokazuje radykalizację jako proces psychologiczny, a nie jako sensacyjną historię o ekstremizmie. Nie chodzi o tworzenie prostego profilu terrorysty ani o wskazywanie jednej ścieżki prowadzącej do przemocy.
To szkolenie pomaga zrozumieć, jak krzywda, izolacja, potrzeba znaczenia, ideologia, tożsamość i emocje mogą stopniowo tworzyć układ, w którym przemoc zaczyna być postrzegana jako uzasadniona, konieczna albo moralnie dopuszczalna.
Początek procesu: krzywda, upokorzenie i potrzeba znaczenia
Ta lekcja wprowadza w podstawowe mechanizmy psychologiczne, które mogą zwiększać podatność na radykalizację. Uczestnik poznaje znaczenie poczucia krzywdy, upokorzenia, wykluczenia, utraty wpływu, samotności i potrzeby odzyskania znaczenia.
Ideologia jako odpowiedź: sens, wróg i poznawcze domknięcie
W tej części analizujemy, dlaczego ideologia ekstremistyczna może stać się atrakcyjna dla osoby przeżywającej chaos, gniew lub utratę znaczenia. Omawiamy uproszczone wyjaśnienia świata, myślenie czarno-białe, potrzebę pewności, wskazanie wroga i poczucie oblężenia.
Od przekonań do akceptacji przemocy
Ta lekcja pokazuje różnicę między posiadaniem radykalnych przekonań a psychologiczną gotowością do przemocy. Omawiamy moralne usprawiedliwianie działania, dehumanizację przeciwnika, poczucie misji oraz stopniowe przesuwanie granic tego, co jednostka uznaje za dopuszczalne.
Ścieżki radykalizacji i granice przewidywania
W ostatniej lekcji łączymy wcześniejsze elementy w ostrożne rozumienie procesu radykalizacji. Omawiamy różne ścieżki prowadzące do ekstremizmu, rolę czynników osobistych, społecznych i ideologicznych oraz granice przewidywania przemocy.
Tożsamość totalna — przynależność, misja i poświęcenie
Gdy „ja” zostaje podporządkowane sprawie, grupie i ideologii.
Tożsamość totalna pojawia się wtedy, gdy jednostka zaczyna coraz silniej definiować siebie przez przynależność do grupy, idei lub misji. W takim układzie własne potrzeby, wątpliwości, relacje i granice moralne mogą zostać podporządkowane większej sprawie.
W tym szkoleniu poznasz psychologiczne mechanizmy, przez które tożsamość osobista może zostać stopniowo wchłonięta przez tożsamość ideologiczną lub grupową. Kurs pokazuje, jak przynależność, misja, lojalność, moralna pewność, dehumanizacja przeciwnika i gotowość do poświęcenia mogą tworzyć układ sprzyjający przemocy ideologicznej.
Kurs pokazuje tożsamość totalną jako jeden z kluczowych mechanizmów psychologii terroryzmu. Nie chodzi o uproszczone przekonanie, że sprawca przemocy ideologicznej jest po prostu „ślepo posłuszny” albo pozbawiony własnego myślenia.
To szkolenie pomaga zrozumieć, jak człowiek może stopniowo przestać przeżywać siebie jako osobną jednostkę, a zacząć funkcjonować jako część sprawy, grupy lub misji, która nadaje sens jego cierpieniu i usprawiedliwia coraz dalej idące działania.
Gdy „ja” staje się „my”: tożsamość osobista i grupowa
Ta lekcja wprowadza w podstawowe mechanizmy tożsamościowe obecne w procesach radykalizacji. Uczestnik poznaje różnicę między tożsamością osobistą, społeczną i ideologiczną oraz znaczenie przynależności do grupy, która oferuje sens, uznanie i jasne miejsce w świecie.
Misja, godność i święta sprawa
W tej części analizujemy, jak ideologia może przekształcać osobistą krzywdę, gniew lub poczucie upokorzenia w przekonanie o uczestnictwie w większej misji. Omawiamy potrzebę znaczenia, odzyskiwanie godności, wspólną krzywdę, moralną pewność oraz poczucie wyjątkowego obowiązku wobec grupy.
Wróg, dehumanizacja i moralne wyłączenie
Ta lekcja pokazuje, jak tożsamość totalna zmienia sposób postrzegania przeciwnika. Omawiamy mechanizmy dehumanizacji, moralnego dystansu, przenoszenia odpowiedzialności, języka konieczności oraz przekonania, że przemoc jest obroną, karą albo historyczną sprawiedliwością.
Poświęcenie, lojalność i granice działania
W ostatniej lekcji łączymy wcześniejsze elementy w analizę psychologii poświęcenia. Omawiamy, jak przynależność, misja, lojalność, presja moralna i utrata alternatywnych źródeł tożsamości mogą zwiększać gotowość do ryzyka, zerwania więzi, znoszenia cierpienia albo udziału w przemocy.
Narracje przemocy — propaganda, krzywda i psychologia wroga
Język, obraz i emocje jako narzędzia radykalizacji.
Propaganda ekstremistyczna nie działa wyłącznie przez przekazywanie treści ideologicznych. Jej siła polega na tym, że potrafi organizować emocje, nadawać sens cierpieniu, wskazywać winnych, tworzyć obraz zagrożenia i budować poczucie uczestnictwa w większej sprawie.
W tym szkoleniu poznasz psychologiczne mechanizmy propagandy ekstremistycznej jako systemu narracji, symboli, obrazów i emocji. Kurs pokazuje, jak konstruowana jest opowieść o krzywdzie, jak buduje się podział na „nas” i „ich”, jak powstaje obraz wroga absolutnego oraz dlaczego przekaz propagandowy nie musi być logicznie spójny, aby był psychologicznie skuteczny.
Kurs pokazuje propagandę ekstremistyczną jako mechanizm psychologiczny, a nie jako prostą technikę przekonywania. Nie chodzi o analizę efektownych materiałów propagandowych ani o odtwarzanie języka organizacji terrorystycznych.
To szkolenie pomaga zrozumieć, jak narracja może przejąć osobistą krzywdę, wzmocnić poczucie zagrożenia, zbudować obraz wroga i stopniowo przesuwać granice moralne odbiorcy.
Narracja krzywdy: jak propaganda porządkuje cierpienie
Ta lekcja wprowadza w podstawowe mechanizmy narracji ekstremistycznych. Uczestnik poznaje znaczenie opowieści o krzywdzie, zdradzie, poniżeniu, utracie godności i konieczności odzyskania sprawczości.
Wróg absolutny: polaryzacja, dehumanizacja i moralna panika
W tej części analizujemy, jak propaganda konstruuje obraz przeciwnika jako zagrożenia, zdrajcy, pasożyta, oprawcy albo siły, z którą nie można prowadzić zwykłego sporu. Omawiamy polaryzację „my kontra oni”, język oblężenia, moralną panikę, dehumanizację oraz mechanizmy usprawiedliwiania wrogości.
Emocje, symbole i estetyzacja przemocy
Ta lekcja pokazuje, jak propaganda wykorzystuje emocje, symbole i obrazy do wzmacniania identyfikacji z ideą. Omawiamy rolę lęku, wstydu, dumy, gniewu, zemsty, heroizacji, rytuałów, języka poświęcenia oraz przedstawiania przemocy jako aktu obrony lub moralnej konieczności.
Komory echa, izolacja poznawcza i granice wpływu
W ostatniej lekcji analizujemy, jak środowisko cyfrowe może wzmacniać narracje ekstremistyczne. Omawiamy komory echa, powtarzalność przekazu, selektywny dobór informacji, algorytmiczne wzmacnianie treści, izolację poznawczą i teorie spiskowe.
Samotny sprawca przemocy ideologicznej — izolacja, wpływ i świat znaczeń
Mit samotnego wilka, radykalizacja bez formalnej grupy i granice odpowiedzialnej oceny.
Sprawca określany jako „samotny wilk” często przedstawiany jest jako osoba działająca całkowicie poza wpływem grupy. W praktyce taki obraz bywa zbyt prosty. Brak bezpośredniego udziału organizacji nie oznacza braku ideologii, wspólnot wyobrażonych, cyfrowych środowisk wpływu, inspiracji, narracji krzywdy ani kontaktu z przekazami, które nadają przemocy sens.
W tym szkoleniu poznasz psychologiczne mechanizmy działania sprawców samotnych lub pozornie samotnych. Kurs pokazuje, jak izolacja, fiksacja, internetowe wspólnoty znaczeń, identyfikacja z wcześniejszymi sprawcami, osobista krzywda i ideologiczna narracja mogą tworzyć układ, w którym jednostka przechodzi od fantazji i gniewu do planowania lub działania.
Kurs pokazuje samotnego sprawcę przemocy ideologicznej nie jako tajemniczą figurę działającą poza światem społecznym, lecz jako osobę funkcjonującą w określonym układzie wpływów, narracji, kryzysów, inspiracji i znaczeń. Nie chodzi o sensacyjny obraz „samotnego wilka”, ale o odpowiedzialne rozumienie procesu.
To szkolenie pomaga zobaczyć, że samotność działania nie jest tym samym co samotność radykalizacji. Uczestnik uczy się analizować różnicę między izolacją, wpływem cyfrowym, identyfikacją z przemocą, przeciekami intencji i granicami przewidywania.
Mit samotnego wilka: izolacja, wpływ i świat znaczeń
Ta lekcja wprowadza w podstawowe zasady rozumienia tak zwanego samotnego wilka, czyli sprawcy działającego bez bezpośredniego udziału grupy, ale niekoniecznie poza wpływem ideologii, wspólnot wyobrażonych i treści ekstremistycznych.
Izolacja, fiksacja i osobista krzywda
W tej części analizujemy, jak samotność, poczucie odrzucenia, upokorzenie, utrata znaczenia, gniew i narastająca fiksacja mogą łączyć się z ideologiczną interpretacją świata. Uczestnik uczy się rozumieć, że samotny sprawca często buduje własną opowieść z fragmentów osobistej historii i zewnętrznych narracji przemocy.
Cyfrowe wspólnoty, manifesty i identyfikacja z przemocą
Ta lekcja pokazuje, jak środowisko cyfrowe może dostarczać samotnemu sprawcy języka, symboli, uzasadnień i wzorców działania. Omawiamy znaczenie manifestów, wcześniejszych sprawców, komór echa, zamkniętych społeczności, propagandy oraz mechanizmów, które wzmacniają poczucie uczestnictwa w większym konflikcie.
Sygnały ostrzegawcze i granice przewidywania działania
W ostatniej lekcji łączymy wcześniejsze elementy w ostrożną analizę ryzyka. Omawiamy przecieki intencji, komunikaty zapowiadające zmianę, identyfikację z przemocą, przygotowania, kryzys osobisty oraz granice interpretacji: nie każda izolacja prowadzi do przemocy, a pojedynczy sygnał nigdy nie powinien być traktowany jako automatyczna zapowiedź czynu.
Grupa ekstremistyczna jako system psychologiczny
Lojalność, presja i podporządkowanie jednostki sprawie.
Grupa ekstremistyczna nie jest wyłącznie zbiorem osób podzielających skrajne przekonania. Może działać jak system psychologiczny, który organizuje tożsamość, relacje, emocje, normy moralne i granice dopuszczalnego działania.
W tym szkoleniu poznasz psychologiczne mechanizmy działania grup ekstremistycznych jako zamkniętych systemów wpływu, kontroli i przemocy ideologicznej. Kurs pokazuje, jak potrzeba przynależności, wspólna krzywda, presja lojalności, przywództwo, dehumanizacja przeciwnika, myślenie grupowe i lęk przed odrzuceniem mogą wzmacniać gotowość do podporządkowania.
Kurs pokazuje grupę ekstremistyczną jako system psychologiczny, a nie tylko jako strukturę polityczną, religijną lub organizacyjną. Nie chodzi o opisywanie konkretnych organizacji ani o analizę ich historii.
To szkolenie pomaga zrozumieć, jak grupa może przejmować funkcje wspólnoty, rodziny, autorytetu, źródła sensu i moralnego porządku, a następnie wykorzystywać te mechanizmy do utrzymywania lojalności oraz normalizowania przemocy.
Grupa jako zamknięty system: przynależność, normy i izolacja
Ta lekcja wprowadza w podstawowe mechanizmy funkcjonowania grup ekstremistycznych jako zamkniętych środowisk wpływu. Uczestnik poznaje znaczenie przynależności, wspólnego języka, norm, rytuałów, izolacji informacyjnej i poczucia odrębności od świata zewnętrznego.
Przywództwo, autorytet i toksyczna lojalność
W tej części analizujemy znaczenie przywództwa, hierarchii, autorytetu, presji lojalności i mechanizmów podporządkowania. Omawiamy, jak liderzy, starsi członkowie grupy lub sama ideologia mogą przejmować funkcję moralnego punktu odniesienia.
Deindywiduacja, dehumanizacja i przemoc jako norma grupowa
Ta lekcja pokazuje, jak grupa może zmieniać sposób przeżywania odpowiedzialności i granic moralnych. Omawiamy deindywiduację, rozproszenie odpowiedzialności, język konieczności, zawężenie empatii, dehumanizację przeciwnika oraz przekształcanie przemocy w obowiązek lub dowód lojalności.
Zwątpienie, kara i koszty opuszczenia systemu
W ostatniej lekcji analizujemy, co dzieje się z osobą, która zaczyna wątpić, tracić wiarę w sprawę albo rozważać wyjście z grupy. Omawiamy lęk przed odrzuceniem, wstyd, poczucie winy, kontrolę informacji, utratę relacji, presję rówieśniczą oraz koszty psychologiczne opuszczenia zamkniętego systemu.
Ocena ryzyka przemocy ideologicznej — sygnały, granice i deradykalizacja
Eskalacja, czynniki ostrzegawcze i odpowiedzialne myślenie o zagrożeniu.
Ocena ryzyka przemocy ideologicznej wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ nie istnieje jeden prosty profil osoby, która może przejść od radykalnych przekonań do działania. Ryzyko nie wynika z pojedynczego poglądu, emocji, zachowania ani cechy osobowości.
W tym szkoleniu poznasz podstawy odpowiedzialnego myślenia o ryzyku przemocy motywowanej ideologicznie. Kurs pokazuje, jak analizować sygnały ostrzegawcze, proces eskalacji, czynniki ryzyka i czynniki ochronne, a jednocześnie jak unikać prostych etykiet, fałszywych alarmów i wniosków wykraczających poza dostępne dane.
Kurs pokazuje ocenę ryzyka przemocy ideologicznej jako proces analityczny, a nie jako próbę szybkiego wskazania przyszłego sprawcy. Nie chodzi o tworzenie prostego profilu terrorysty ani o mechaniczne rozpoznawanie zagrożenia na podstawie pojedynczych sygnałów.
To szkolenie pomaga zrozumieć, dlaczego ocena ryzyka wymaga zarówno uważności na sygnały ostrzegawcze, jak i odporności na uproszczenia. Uczestnik uczy się patrzeć na zagrożenie jako na dynamiczny układ procesu, kontekstu, eskalacji, czynników ochronnych i granic przewidywania.
Ryzyko jako proces: od radykalnych przekonań do możliwej eskalacji
Ta lekcja wprowadza w podstawowe zasady odpowiedzialnego myślenia o ryzyku przemocy ideologicznej. Uczestnik poznaje różnicę między radykalnymi poglądami, akceptacją przemocy, identyfikacją z ideą, fiksacją i gotowością do działania.
Sygnały ostrzegawcze, fiksacja i przecieki intencji
W tej części analizujemy sygnały, które mogą wskazywać na narastające ryzyko przemocy motywowanej ideologicznie. Omawiamy znaczenie fiksacji, komunikatów zapowiadających zmianę, identyfikacji z przemocą, przecieków intencji, izolacji, kryzysu osobistego, utraty hamulców oraz symbolicznych deklaracji.
Czynniki ochronne i granice przewidywania
Ta lekcja pokazuje, dlaczego ocena ryzyka nie może koncentrować się wyłącznie na zagrożeniu. Omawiamy znaczenie czynników ochronnych: relacji, wsparcia, więzi społecznych, stabilności życiowej, elastyczności poznawczej, kontaktu z pomocą, zdolności do wątpliwości i alternatywnych źródeł znaczenia.
Dezangaż, deradykalizacja i powrót z ideologii przemocy
W ostatniej lekcji łączymy wcześniejsze elementy z problemem wycofania się z przemocy ideologicznej. Omawiamy różnicę między dezangażem, czyli zaprzestaniem działania lub opuszczeniem środowiska, a deradykalizacją, czyli głębszą zmianą przekonań, tożsamości i sposobu interpretowania świata.